ROX İndeksi, Yüksek Akımlı Nazal Kanül (HFNK) oksijen tedavisi uygulanan hastalarda entübasyon ihtiyacını erken öngörmek için geliştirilmiş basit bir klinik skordur. 2019’da Roca ve ark. tarafından validate edilmiştir.
Formül
ROX İndeksi = (SpO₂ / FiO₂) / Solunum Sayısı (nefes/dak)
Üç parametreye ihtiyaç var:
- SpO₂ → pulse oksimetri (%)
- FiO₂ → uyguladığınız oksijen fraksiyonu (0.21–1.0)
- Solunum hızı → nefes/dakika
Eşik Değerler ve Yorum
| ROX Değeri | Yorum | Öneri |
|---|---|---|
| ≥ 4.88 | HFNC başarısı muhtemel | Takip et, devam et |
| 3.85 – 4.87 | Gri zon | Sıkı izlem, 1–2 saat içinde tekrar ölç |
| < 3.85 | Yüksek entübasyon riski | Entübasyona hazırlan |
Zaman Noktaları — Ne Zaman Ölçülür?
HFNK başlangıcından itibaren:
- 2. saat → ilk değerlendirme
- 6. saat → asıl karar noktası (en yüksek prediktif değer)
- 12. saat → trend takibi
⚠️ Tek ölçüm yeterli değil — trend daha önemlidir. 6. saatte bile düşüyorsa, değer “güvenli” bölgede olsa da dikkat.
Klinik Bağlam
Neden önemli? HFNC’de “mutlu hipoksi” tuzağı — hasta görece iyi görünür ama solunum kasları yorulur ve ani dekompanzasyon olur. ROX, bu tuzağa karşı objektif bir erken uyarı sağlar.
Kimde kullanılır?
- COVID-19 pnömonisi ✓
- Toplum kökenli pnömoni ✓
- Kardiyojenik olmayan akut hipoksemik solunum yetmezliği ✓
Dikkat edilecekler:
- KOAH alevlenmesinde validate edilmemiştir
- Hiperkapnik hastalarda güvenilirliği azalır
- Ajitasyon/taşipne varsa solunum sayısı yanıltıcı olabilir
- Yalnız başına entübasyon kararı verilmez — klinik bütünlük şarttır
- Roca O et al. “Predicting success of high-flow nasal cannula in pneumonia patients with hypoxemic respiratory failure: The utility of the ROX index.” — J Crit Care, 2016
- Roca O et al. “An Index Combining Respiratory Rate and Oxygenation to Predict Outcome of Nasal High-Flow Therapy.” — American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 2019 Jun 1; 199(11):1368–1376.
